Kontakt

Ekotop
64-920 Piła, ul. Wawelska 25/1
tel. +48 67 215 36 89
fax +48 67 353 30 19
tel. kom. +48 603 363 469
ekotop@ekotop.eu

Forum Eksploatatora 4/2009 - Złota struga ze słoncem w tle

Dyrektor Mgr inż. Czesław Krywiński

Złota Struga ze słońcem w tle

W lipcu 2009 roku oddano do użytkowania słoneczną suszarnię osadów ściekowych na oczyszczalni ścieków w Żarach. Suszarnię od podstaw zaprojektowała firma EKOTOP dr inż. Romana Sobczyka z Piły. Inwestorem i użytkownikiem instalacji jest Spółka Wodno- Ściekowa „Złota Struga”. Łączny koszt realizacji to kwota prawie 6,5 mln zł, na którą składały się środki własne Spółki oraz dotacje i pożyczka. Fundacja EkoFundusz po raz kolejny pozytywnie oceniła dokumentację opracowaną przez firmę EKOTOP oraz wniosek opracowany przez spółkę i dofinansowała inwestycję kwotą około 2,9 mln zł. Ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pochodziła kwota około 2,3 mln zł. Pozostałe środki zabezpieczył inwestor.

Suszarnia w Żarach jest instalacją wykorzystującą energię słoneczną do suszenia wytwarzanych na oczyszczalni komunalnych osadów ściekowych. Składa się z trzech hal suszarniczych, każda o długości 116 metrów, szerokości 12 metrów i wysokości w kalenicy ok.6 metrów. Aktualnie jest jedną z największych suszarni słonecznych w Polsce, a jej całkowita powierzchnia zajmuje 4 176 m2 z czego efektywna powierzchnia suszenia stanowi 3729 m2. Stalowa konstrukcja hal zabezpieczona została antykorozyjnie przez ocynkowanie i pokryta płytami poliwęglanowymi. Suszenie odbywa się dzięki efektowi cieplarnianemu powstającemu wewnątrz hal w dni słoneczne. Intensywną wymianę powietrza z hal zapewniają wentylatory osiowe oraz przewiewna konstrukcja suszarni (system automatycznie otwieranych i zamykanych wywietrzników dachowych, szczelina wzdłuż bocznych ścian i bramy szczytowe).

Dla zintensyfikowania procesu suszenia w każdej hali zastosowana została przerzucarka, która poruszając się po betonowych torach jezdnych przerzuca suszony osad i jednocześnie przesuwa go w miarę suszenia do przeciwległego końca suszarni. Praca przerzucarki jest w pełni zautomatyzowana. Sterowanie urządzeniem odbywa się za pośrednictwem panelu operacyjnego. Załadunek osadów do suszenia i odbiór wysuszonego osadu prowadzony jest ładowarką kołową. Od strony załadunku hale posiadają rozsuwane bramy segmentowe. Od strony odbioru bramy rolowane - automatycznie zamykane przy zbyt dużych prędkościach wiatru na zewnątrz hal.

Suszarnia ma zapewnić wysuszenie 3600 Mg - całej ilości powstających w ciągu roku osadów, które po mechanicznym odwodnieniu zawierają średnio 19% suchej masy. Całkowita masa wody, która zostanie odparowana w ciągu roku z osadów tylko za pośrednictwem energii słonecznej to ponad 2 700 Mg/rok. W końcowym efekcie uzyskane zostanie ok. 850 Mg osadów wysuszonych o zawartości ok. 70% suchej masy. Zapewni to ponad 4-krotną redukcję masy wytwarzanych osadów. Suszarnia słoneczna w Żarach będzie efektywnie pracować w okresie od kwietnia do października. W miesiącach „letnich” w wyniku intensywnego nasłonecznienia osad podlegał będzie ciągłemu suszeniu w tzw. układzie on-line. Latem przy słonecznej pogodzie 10-centymetrowa warstwa osadu może zostać wysuszona w ciągu zaledwie 10 dni, natomiast w okresie od listopada do marca jej funkcjonowanie będzie ograniczone. W tym czasie stanowiła będzie ona magazyn osadów z możliwością suszenia uzależnioną od panujących wówczas warunków pogodowych.

Realizację suszarni rozpoczęto pracami ziemnymi, częściową wymianą gruntów pod przyszłe fundamenty i plac manewrowy już w sierpniu 2008 roku. W tym samym czasie przygotowywane były stalowe konstrukcje, które w październiku tego samego roku zostały ustawione i skręcone ze sobą tworząc szkielet hal. Jeszcze w listopadzie i grudniu konstrukcja została pokryta poliwęglanem, a wewnątrz hal wykonywane były posadzki, zasilanie instalacji oświetleniowej, wentylatorów, oraz motoreduktorów okien dachowych i silników bram. Okres zimowy ze względów technologicznych umożliwił realizacje i wykończenie wewnątrz hal. Od kwietnia rozpoczęto montaż wentylatorów, wykończenia zewnętrzne obiektów i instalacje przerzucarek osadów. Pod koniec czerwca rozpoczęto rozruch technologiczny. Zgromadzony w okresie zimowym osad został wprowadzony do hal, a dzięki słonecznej pogodzie suszenie osadów zostało zainaugurowane.

Do tej pory gospodarka osadami ściekowymi na oczyszczalni w Żarach realizowana była następująco. Osad wstępny i osad czynny nadmierny kierowane były naprzemiennie do zagęszczacza grawitacyjnego osadu, skąd pompowane były do otwartej komory fermentacji. Fermentacja beztlenowa osadu prowadzona jest w układzie jednostopniowym (bez ujmowania biogazu) jako fermentacja psychrofilowa. Komora fermentacji pełni funkcję zatrzymania osadów (bez ich mineralizacji) z jednoczesną produkcją lotnych kwasów tłuszczowych (LKT). Przefermentowane osady doprowadzane były do stacji mechanicznego odwadniania, w której na wirówce dekantacyjnej typu ALFA-LAVAL odwadniane były do zawartości 19% suchej masy. Osady po odwodnieniu wywożone były na plac czasowego magazynowania. Po zgromadzeniu partii osadów z okresu 4-5 miesięcy wywożone były na przyległe, będące własnością Inwestora grunty i przyrodniczo zagospodarowywane.

Analiza wyników badań osadów z oczyszczalni w Żarach i przeprowadzone wyliczenia dopuszczalnej dawki nawożeniowej skłoniły Spółkę Wodno-Ściekową „Złota Struga” do poszukiwania innych niż przyrodnicze, kierunków zagospodarowania osadów. Przy wysokich poziomach metali ciężkich w osadach ich dawki na hektar są zdecydowanie mniejsze od możliwych, dopuszczalnych. Przyjęta zasada nie przekraczania ustalonych wielkości metali, które mogą być wprowadzane do gleby średnio w okresie 10 lat powoduje, że zagospodarowanie wytwarzanych na oczyszczalni osadów wymaga poszukiwania corocznie nowych terenów. Dlatego też podjęcie decyzji przez SWS „Złota Struga” o suszeniu osadów jest sposobem na szukanie innych kierunków ostatecznego zagospodarowania wytwarzanych na oczyszczalni w Żarach osadów. Wytwarzany susz osadowy nadal wykorzystywany będzie przyrodniczo, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przewiduje się jednak, że znajdzie on także zastosowanie jako paliwo alternatywne. Biorąc pod uwagę, że na terenie oczyszczalni ścieków w Żarach istnieją możliwości terenowe rozwijania technologii gospodarki wysegregowanymi odpadami nadającymi się do wspólnego zagospodarowania z osadem, Spółka Wodno-Ściekowa „Złota Struga” w Żarach zamierza utworzyć wyspecjalizowane Centrum Badawczo-Wdrożeniowe. Będzie ono odpowiedzialne za prowadzenie doświadczeń techniczno-technologicznych, organizacyjnych i laboratoryjnych nad wykorzystaniem nowoczesnych technologii przetwarzania wspólnie z osadami innych odpadów (głównie organicznych) na produkty znajdujące zastosowanie w energetyce czy rekultywacjach terenów poprzemysłowych i zdegradowanych.

Wśród odpadów potencjalnie znajdujących się w pakiecie nadających się do współ zagospodarowywania z osadami wymienić można: odpady drzewne, odpady z zieleni miejskiej, komposty, wysegregowane komunalne odpady organiczne, papier, karton, tekturę, a także odpady z upraw i rolnictwa (słoma, makuchy, wytłoczyny).Jednym z ważniejszych kierunków działalności Centrum będzie wypracowanie metody umożliwiającej zawrócenie do obiegu wytworzonego suszu osadowego – jako paliwa alternatywnego. Jego spalanie w specjalnych piecach umożliwi wytworzenie energii cieplnej wspomagającej proces słonecznego suszenia osadów. Być może wykorzystana zostanie również do ogrzewania pozostałych obiektów technologicznych czy socjalnych znajdujących się na terenie oczyszczalni ścieków w Żarach, a w przypadku sprawdzenia i uzyskania pozytywnych wyników do zastosowania w innych lokalnych kotłowniach. Energetyczne wykorzystanie odpadów do tej pory nie znalazło szerszego zastosowania spowodowanego skomplikowanymi przepisami ochrony środowiska, jak również wysokimi kosztami prowadzenia procesu. Przeprowadzone wstępne, fragmentaryczne badania własne, jak również doświadczenia nad spalaniem na innych oczyszczalniach stwarzają przesłanki do podjęcia prac nad wykorzystywaniem suszu osadowego jako surowca mogącego z powodzeniem zastąpić część stosowanych do tej pory paliw tradycyjnych. Dodatkowym elementem nowatorskiego rozwiązania będzie wykorzystanie do produkcji paliwa innych odpadów palnych i produkcja peletów bądź brykietów posiadających właściwości użytkowe. Do tego celu wykorzystane zostaną jako dodatki inne odpady pozyskiwane z upraw rolnych czy wysegregowane odpady organiczne.
Pliki do pobrania



Informacja o nowych zasadach dotyczących cookies

ZAMKNIJ

Na naszej stronie stosujemy pliki cookies w celu zapewnienia jej prawidłowej funkcjonalności. Informujemy, że te pliki są przechowywane w Twoim urządzeniu, z którego ta strona jest wyświetlana. Więcej informacji na ten temat można znaleźć tutaj. W każdej chwili możesz dokonać zmian dotyczących tych plików w swoim urządzeniu.