Higienizacja osadów ściekowych wapnem – obowiązek i szansa dla oczyszczalni na dalsze przyrodnicze stosowanie osadów, nowe przepisy – nowe standardy – skuteczne rozwiązania
Higienizacja osadów ściekowych wapnem – obowiązek i szansa dla oczyszczalni na dalsze przyrodnicze stosowanie osadów, nowe przepisy – nowe standardy – skuteczne rozwiązania, przygotuj swoją oczyszczalnię do zmian od stycznia 2026 r.
Dlaczego higienizacja osadów jest konieczna?
Od 15 stycznia 2026 roku w Polsce zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące zagospodarowania komunalnych osadów ściekowych. Wprowadzone zmiany wynikają z Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 31 grudnia 2021 r., zmieniającego wcześniejsze rozporządzenie w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz.U. 2022 poz. 89).
Nowy przepis dodaje do § 2 ust. 1 punkt 8, który brzmi: „§ 2. ust. 1. Komunalne osady ściekowe mogą być stosowane na gruntach, jeżeli są spełnione następujące warunki:
osady te zostały poddane obróbce z zastosowaniem co najmniej jednego z wymienionych procesów:
a) wapnowania,
b) kompostowania,
c) obróbki termicznej,
d) fermentacji metanowej,
e) innej metody zapewniającej odpowiednią higienizację.
Większość wymienionych metod obróbki osadów jest dla wielu oczyszczalni praktycznie niemożliwa do wdrożenia w krótkim czasie. Wynika to przede wszystkim z wysokich kosztów inwestycyjnych, konieczności przygotowania odpowiedniej dokumentacji projektowej oraz długiego czasu realizacji tego typu przedsięwzięć – często przekraczającego dostępne ramy czasowe wynikające z nadchodzących zmian przepisów.
W tym kontekście wapnowanie osadów ściekowych jawi się jako najprostsza i najbardziej realna do szybkiego wdrożenia metoda stabilizacji i higienizacji osadów.
Rozwiązanie to można wdrożyć nawet w bardzo krótkim czasie, z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury. W podstawowym wariancie proces może być prowadzony manualnie, przy użyciu prostych narzędzi i udziału pracowników, pod warunkiem zapewnienia odpowiedniego przeszkolenia oraz stosowania środków ochrony indywidualnej (ze względu na żrący charakter wapna).
Jednak dla zapewnienia większej efektywności, bezpieczeństwa i powtarzalności procesu, oczyszczalnię można wyposażyć w zautomatyzowaną linię technologiczną do dozowania i mieszania osadów z wapnem, która pozwala na:
- automatyczne odmierzanie i równomierne dozowanie wapna,
- skuteczne i jednorodne mieszanie z osadem,
- utrzymanie wymaganych parametrów higienizacji i stabilizacji,
- ograniczenie bezpośredniego kontaktu pracowników z wapnem, a tym samym zwiększenie bezpieczeństwa BHP,
- spełnienie aktualnych i przyszłych wymogów prawnych i środowiskowych.
Zatem zgodnie z nowymi przepisami, komunalne osady ściekowe przeznaczone do stosowania na gruntach w celach rolniczych bądź przyrodniczych będą musiały zostać poddane odpowiedniej higienizacji.
Wprowadzenie tego obowiązku ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa sanitarnego i środowiskowego, ograniczenie ryzyk zdrowotnych oraz zwiększenie społecznej akceptacji dla wtórnego wykorzystania osadów.
Wapnowanie osadów to metoda, która sprawdza się zarówno jako rozwiązanie tymczasowe, pozwalające szybko dostosować się do zmian legislacyjnych, jak i długoterminowa strategia zagospodarowania osadów ściekowych, wpisująca się w ideę gospodarki o obiegu zamkniętym.
Uwaga!!!
W związku z tym, od 15 stycznia 2026 r., komunalne osady ściekowe mogą być stosowane na gruntach tylko po udokumentowaniu, że zostały poddane odpowiedniej obróbce higienizacyjnej, takiej jak wapnowanie. Oczyszczalnie ścieków powinny już teraz rozpocząć przygotowania do wdrożenia odpowiednich technologii higienizacji osadów, aby zapewnić zgodność z nadchodzącymi regulacjami i uniknąć potencjalnych sankcji.